De Essent ISU European Speed Skating Championships, zoals de officixefxbfxbdle internationale naam van het schaatsevenement luidt, vindt dit seizoen plaats in het weekend van vrijdag 9 t/m zondag 11 januari in IJsstadion Thialf te Heerenveen. Dit is twee weken na het NK Allround dat op dezelfde lokatie werd verreden. Het EK Allround geldt als een van de drie regionale kwalificatiewedstrijden (naast die van Noord-Amerika/Oceanixefxbfxbd en Azixefxbfxbd) voor het WK Allround dat een maand later in het Noorse Hamar zal plaatsvinden. Voor Europa zijn er dit jaar bij de mannen 16 startplaatsen beschikbaar en bij de vrouwen 14. Zowel het mondiale mannen- als vrouwentoernooi bestaat in totaal uit 24 deelnemers.
De kaartverkoop ging van start op 1 oktober vorig jaar via de website van Thialf. Drie dagen later probeerde ik in eerste instantie aan twee zitplaatsen voor de vrijdag of zaterdag te komen maar was toen al te laat: op de eerste dag bleken de kaarten (5.500 voor Nederlands publiek – totale capaciteit 10.750) voorlopig al uitverkocht te zijn (
). Het enige wat op dat moment mogelijk was, was het aanvragen van een notificatie waarbij in geval van het later vrijkomen van kaarten dit per e-mail bevestigd zou worden. Eigenlijk had ik de hoop al opgegeven, maar in de week waarin het evenement plaatshad ontving ik alsnog een e-mail van Thialf met de melding dat er weer zitplaatskaarten beschikbaar waren. Na het inloggen merkte ik gelijk dat ze weer aan m’n neus voorbij waren gegaan, er waren echter op dat moment nog wel twee staanplaatskaarten voor zondag beschikbaar waarna ik gelijk besloot (‘t was nu of nooit) er alsnog xefxbfxbdxefxbfxbdn te reserveren wat ook lukte! Ik was blij dat ik een tikkeltje onverwacht het EK toch nog ging meemaken! Na een aantal NK’s zou ik voor het eerst een internationaal schaatsevenement gaan bezoeken en alweer voor het derde weekend op rij naar het schaatsen gaan! Ik had de smaak goed te pakken en verheugde me er enorm op!

Dit jaar bestaat het deelnemersveld uit 31 mannen en 28 vrouwen. De Nederlandse afvaardiging die zich tijdens het NK Allround voor dit toernooi plaatste bestaat bij de mannen uit titelverdediger Sven Kramer, Wouter Olde Heuvel, Carl Verheijen en Koen Verweij (en reserve Erben Wennemars) en bij de vrouwen uit titelverdedigster Ireen Wxefxbfxbdst, Elma de Vries, Paulien van Deutekom en Renate Groenewold (en reserve Jorien Voorhuis). Indien de beste drie rijd(st)ers – incl. de evt. Europese kampioen – bij de beste zes in het algemeen klassement eindigen plaatsen zij zich direct voor het WK Allround, anders moeten zij WK-deelname zien af te dwingen via een skate-off (selectiewedstrijd) over 1.500 en 3.000/5.000 m. (waar dus in ieder geval de vierde Nederlander/Nederlandse van het EK aan zal deelnemen).
Dit jaar is de indeling van het driedaagse evenement aangepast. Het mannentoernooi is nog wel over drie dagen verdeeld, echter het vrouwentoernooi nog maar over twee dagen (zoals bij het WK). Dit in verband met de zwaarte van het rijden van de 1.500 en 3.000 m. op xefxbfxbdxefxbfxbdn dag. Voor het eerst in de historie wordt zodoende de slotafstand van de vrouwen na die van de mannen gereden.
Na dag 2 gaat bij de mannen Sven Kramer, die zowel de 5.000 als de 1.500 m. won, riant aan de leiding in het tussenklassement na drie afstanden. Hij heeft maar liefst een voorsprong op de afsluitende 10.000 m. van 23 sec. op de nummer twee Wouter Olde Heuvel en 29,5 sec. op de nummer drie Hxefxbfxbdvard Bxefxbfxbdkko. De Noor verprutste al op de 500 m. van vrijdag door een flinke misslag in de eerste bocht z’n kansen om Kramer geduchte tegenstand te kunnen bieden. Kramer’s andere vooraf beoogde concurrent, de Italiaan Enrico Fabris, werd op de 5.000 m. gediskwalificeerd omdat hij met z’n schaats in de andere baan terechtkwam. Hij komt dus niet meer voor in het algemeen klassement en heeft alle geluk van de wereld dat z’n landgenoot Matteo Anesi zestiende zal worden in het eindklassement (mede dankzij de diskwalficatie van de Noor Lars Kvaalen op de 1.500 m.) waardoor Italixefxbfxbd dus net xefxbfxbdxefxbfxbdn startplaats voor het WK heeft afgedwongen. Deze wordt dus vrijwel zeker ingevuld door Fabris. De andere Nederlanders, Carl Verheijen en Koen Verweij, staan resp. 7e en 27e (en laatste). Verheijen staat op bijna een uur (!) van Kramer. De 18-jarige EK-debutant Verweij is kansloos voor een hoge positie in het eindklassement na z’n val op de 500 m., maar heeft zich op basis van z’n goede 5.000 m. (persoonlijk record) toch geplaatst voor de slotafstand.
Bij de vrouwen, die alleen op zaterdag in actie zijn geweest, voert de Duitse Claudia Pechstein – ze werd tweede op de 500 m. en won de 3.000 m. – het klassement na twee afstanden aan vxefxbfxbdxefxbfxbdr haar landgenote Daniela Anschxefxbfxbdtz-Thoms en Paulien van Deutekom. De Tsjechische Martina Sxefxbfxbdblxefxbfxbdkovxefxbfxbd volgt op plaats vier en Renate Groenewold en Ireen Wxefxbfxbdst op vijf en zes. EK-debutante Elma de Vries, die niet helemaal fit zou zijn, staat achtste.
Even na 10:30 uur vertrok ik op zondag met een oranje bloes over m’n jas aan (ik zal niet de enige in het oranje zijn
) naar Thialf waar ik twee weken geleden ook op de slotdag (van het NK Allround) naartoe ben geweest. Het was koud maar wel mooi zonnig weer, dus was het prettig rijden richting Friesland. Om 12:00 uur kwam ik er aan en parkeerde m’n auto een stuk dichterbij dan de vorige keer tussen Oudeschoot en Heerenveen in. Bij Thialf aangekomen liep ik door naar de hoofdingang waar ik bij de kassa m’n op afgelopen woensdag bestelde kaart kon afhalen. Er bleek een kaart voor de zuidtribune vak H in m’n envelop te zitten. Vervolgens sloot ik achter in de rij aan. Voordat ik naar binnen ging kocht ik eerst wat munten om later drank te kunnen halen. Tegen 12:30 uur liep ik de zuidtribune op en was eindelijk binnen. Het ijsstadion was al goed gevuld, met name de staantribunes (welke erg oranje gekleurd waren). Het was niet mogelijk meer om naar beneden te lopen, dus bleef ik maar bovenaan staan en zocht naar een geschikte plek in vak H om de eerste afstand te kunnen volgen. De sfeer was al goed, dat beloofde dus veel voor de verdere middag.
IJsbaan Thialf / Oranje gekleurd publiek
Om 13:00 uur begon de eerste afstand van vandaag, de 1.500 m. voor vrouwen. Deze moest duidelijk even op gang komen, het publiek reageerde aanvankelijk dan ook een beetje koeltjes. In de tiende rit kwam de Poolse Katarzyna Wxefxbfxbdjcicka als eerste in de buurt van de 2 minuten-grens (2:00.69). Een rit later beslechtte de Russische Alla Shabanova, winnares van de 500 m., deze grens en voltooide haar rit in 1:59.81 waarmee ze Elma de Vries (2:00.97) versloeg. De twaalfde rit was een Nederlands onderonsje tussen Renate Groenewold en Ireen Wxefxbfxbdst waarbij het publiek zich massaal liet horen. Nederlands allroundkampioene Wxefxbfxbdst wist uiteindelijk haar land- en ploeggenote net voor te blijven in 1:58.28 tegen 1:58.66. De volgende rit ging tussen Paulien van Deutekom en Martina Sxefxbfxbdblxefxbfxbdkovxefxbfxbd. Van Deutekom nam zoals verwacht gelijk het initiatief en gaf dit ook niet meer weg aan de Tsjechische stayer. De regerend wereldkampioene ging de laatste ronde in met 0,2 sec. voorsprong op Wxefxbfxbdst en wist uiteindelijk die marge te behouden en eindigde in 1:58.12. Sxefxbfxbdblxefxbfxbdkovxefxbfxbd bereikte precies een seconde later de finish. De veertiende en laatste rit ging tussen de Duitses Claudia Pechstein en Daniela Anschxefxbfxbdtz-Thoms. Anschxefxbfxbdtz nam Pechstein op sleeptouw naar een goede eindtijd en bleef niet alleen haar concurrente voor de Europese titel voor maar eiste ook, vooral door een sterke slotronde, de afstandzege voor zich op: 1:57.21 om 1:57.72 voor Pechstein die xefxbfxbdxefxbfxbdk de snelste tijd van Van Deutekom klopte.
1.500 m.: Wxefxbfxbdst – Groenewold / Van Deutekom – Sxefxbfxbdblxefxbfxbdkovxefxbfxbd
In de top van het klassement was er qua posities nauwelijks iets veranderd. Pechstein, bezig aan alweer haar zeventiende EK (een record), kan de titel normaal gesproken nauwelijks meer ontgaan en verdedigt straks een marge van bijna 2 sec. op de afsluitende 5.000 m. op Anschxefxbfxbdtz en een kleine 6 sec. op Van Deutekom. De Nederlandse voelt de hete adem in haar nek van afstandsspecialiste Sxefxbfxbdblxefxbfxbdkovxefxbfxbd die ruim 12 sec. moet goedmaken voor een podiumplek. Wxefxbfxbdst had de vijfde plaats van Groenewold overgenomen maar moet vrezen dat ze die later weer prijs moet geven aan haar ploeggenote. De Vries blijft achtste.
Na de 1.500 m. nam ik een kop koffie en liep daarna door naar vak G waar ik iets beter zicht had op de baan. Nadat de zamboni’s van het ijs af waren kon de slotafstand voor mannen, de 10.000 m., beginnen. Ik bevond me er in best aangenaam Fries gezelschap. In de eerste rit moesten de onfortuinlijke Koen Verweij en xefxbfxbdystein Grxefxbfxbddum aantreden voor hun 25 rondjes. Geleidelijk aan reed de Noorse afstandsspecialist steeds verder weg van Verweij die uiteindelijk net boven z’n PR eindigde: 13:35.07. Grxefxbfxbddum won de rit in 13:26.84 maar was ooit al eens veel sneller geweest. Eigenlijk was het al zeker dat Verweij als twaalfde zou eindigen in het klassement. Afgezien van z’n 500 m. had hij redelijk goed gedebuteerd en xefxbfxbdcht genoten van de fantastische publieke entourage.
De tweede rit ging tussen Tobias Schneider en Konrad Niedzwiedzki die een onderlinge marge van 4 sec. hadden in het voordeel van de Pool. De Duitser werkte die achterstand met gemak weg, wist de Pool net niet te dubbelen en kwam uiteindelijk iets boven de eindtijd van Verweij uit (13:35.70), terwijl Niedzwiedzki z’n race boven de 14 min. eindigde. De Duitser liet merken tevreden te zijn gezien z’n verrassende actie om in z’n blote bast uit te rijden. In de derde rit, de laatste voor de dweilpauze, kwam Sverre Haugli uit tegen Carl Verheijen. In het begin hielden beide heren elkaar mooi in evenwicht maar na 6 km. reed Verheijen weg bij de Noor. Hij kon z’n toernooi tevreden afsluiten met een goede tijd van 13:18.11 tegen 13:28.79 voor Haugli. Het publiek wist z’n goede optreden te waarderen. Misschien kon hij nog een paar plaatsjes stijgen in het klassement.
10.000 m.: Verweij – Grxefxbfxbddum / Haugli – Verheijen
Na de baanverzorging kwam het vierde paar Robert Lehmann/Yevgeny Lalenkov het ijs op. Lehmann was dit weekend goed op dreef en was op weg de beste Duitser te worden in het eindklassement. Hij begon ambitieus aan z’n race, terwijl dit allerminst gold voor de Rus (winnaar van de 500 m.). Het onderlinge verschil tussenbeide liep dan ook erg snel op: na 3 km. was het al een halve baanlengte waarna het wachten was tot het moment waarop de Duitser de Rus zou gaan inhalen. Dat was tussen de 6 en 7 km. een feit. Lehmann ging echt tot het uiterste en wist met een eindtijd van 13:44.84 z’n landgenoot Schneider inderdaad voor te blijven in het klassement, een mooi persoonlijk succes. Ook had hij Haugli achter zich gehouden, wat zodoende een zesde plaats opleverde.
In de vijfde rit was het de beurt aan Wouter Olde Heuvel en Ivan Skobrev, de nummers twee en vier van het tussenklassement. De Nederlander deed er alles aan om de lat zo hoog mogelijk te leggen voor z’n concurrent Bxefxbfxbdkko die in de laatste rit tegen z’n ploegmaat Kramer moest aantreden. Hij nam het initiatief tegen de Rus die wel goed bleef volgen. Op het eind had de in Amerika wonende Rus zelfs nog over en pakte in de laatste vijf ronden nog heel wat terug op Olde Heuvel, maar kon ‘m net niet bedreigen voor de ritzege: Olde Heuvel 13:18.25, slechts 0.14 sec. boven de snelste tijd van Verheijen, tegen 13:19.85 voor Skobrev die daarmee Verheijen voorbleef in het klassement en dus z’n vierde plaats had behouden.
10.000 m.: Olde Heuvel – Skobrev
De zesde rit ging tot slot tussen Sven Kramer en Hxefxbfxbdvard Bxefxbfxbdkko. Kramer kon de Europese titel, z’n derde op rij, niet meer ontgaan. Bxefxbfxbdkko moest ruim 6 sec. goed zien te maken op Olde Heuvel, maar Kramer wou daar vooraf niet aan meewerken. De rit ging in eerste instantie dan ook volledig gelijk op – Kramer liet het initiatief aan Bxefxbfxbdkko – totdat duidelijk werd dat ze te hard gingen om Olde Heuvel op plaats twee te houden. Tijdens het rondje naar de doorkomst op 8 km., toen Kramer dat signaal van coach Gerard Kemkers had ontvangen, kon hij zich niet meer inhouden en plaatste een daverende versnelling en ging zelfs rondjes van onder de 30 sec. rijden. Het publiek ontplofte werkelijk en kreeg een fantastisch eind voorgeschoteld, het was een waar spektakel! De Noor moest Kramer laten gaan die de show stal en er zelfs een rondje van 28,9 wist uit te persen (
)! Hij reed zodoende glansrijk naar de titel en bleef maar net boven de 13 min. (13:00.16) wat wel goed was voor een kampioenschapsrecord. Bxefxbfxbdkko (13:09.23) was inderdaad Olde Heuvel voorbijgegaan en eindigde dus als tweede in het klassement. Het mannentoernooi had een passend slot gekregen, ook al ontbrak de echte spanning. Kramer vierde z’n feestje met het publiek, terwijl Bxefxbfxbdkko ook blij was met zilver (
). De 22-jarige Fries was dit weekend echt een klasse apart (bijna 2 punten voorsprong (!) op Bxefxbfxbdkko in het eindklassement) en had het record van drie titels op rij van Rintje Ritsma die dat zelfs tweemaal deed (en de Noor Hjalmar Andersen) gexefxbfxbdvenaard. Overigens kreeg Ritsma gisteren een mooi officieel afscheid in een bomvol Thialf waar vele schaatsprominenten bij aanwezig waren. Op het grote tv-scherm was te zien dat hij er vandaag ook weer bij was.
10.000 m.: Kramer – Bxefxbfxbdkko / kampioen Sven Kramer
Om 16:00 uur was het mannentoernooi ten einde gekomen. Na de baanverzorging stond de slotafstand voor vrouwen, de 5.000 m., op het programma. ‘t Was even wennen dat er na de 10 km. nog een afstand volgde. Ik kocht van m’n laatste muntje weer een kop koffie in vak H en besloot er te blijven staan voor de laatste afstand. Het publiek werd hier tijdens de dweilpauze mooi beziggehouden door dweilorkest Blauhxefxbfxbdster Dakkapel welke was gehuld in karakteristieke Friese kledij. Hierna moest ook deze afstand weer even op gang komen. Toen De Vries voor de derde rit het ijs op kwam stond de snelste tijd tot dan toe op 7:06.98 van de jonge Duitse stayer Stephanie Beckert uit de tweede rit; zij had de slotafstand gehaald dankzij haar goede 3.000 m. wat ten koste was gegaan van Shabanova. De Vries moest de rit zien te winnen om haar tegenstandster Wxefxbfxbdjcicka voor zich te houden in het klassement. Ze liet een vlakke race zien waarin de Poolse haar niet kon bedreigen en eindigde haar 12xefxbfxbd rondjes in 7:14.35, goed voor een zevende plaats in het eindklassement.
In de volgende rit kwamen Groenewold en Wxefxbfxbdst weer tegen elkaar uit. Groenewold moest slechts 0.27 sec. op Wxefxbfxbdst zien goed te maken, dat zou haar normaliter toch moeten lukken op de langste afstand. Toch nam Wxefxbfxbdst van aanvang af het initiatief en volgde Groenewold haar op korte afstand. Tot de doorkomst op 3 km. reden beide dames rondjes ’33′, maar daarna kon Wxefxbfxbdst dat schema niet meer vasthouden en viel terug in de 34′ers. Groenewold kon dit wel en passeerde haar dan ook op 4.200 m. Wxefxbfxbdst deed er alles aan om haar vijfde plaats in het klassement te verdedigen maar in een spannende slotronde, waarin beiden hun laatste krachten aanspraken, kon Groenewold het verschil toch goedmaken: 7:04.29 om 7:05.33. Wxefxbfxbdst die herstellende was van een ziekte had er dus als titelverdedigster een moeizaam EK op zitten, de Brabantse kon deze editie niet overtuigen laat staan meedoen voor de prijzen.
In de vijfde rit was het de beurt aan de nummers drie en vier van het klassement, Van Deutekom en Sxefxbfxbdblxefxbfxbdkovxefxbfxbd, die onderling 12,1 sec. scheelden. Na 2 km. moest Van Deutekom haar tegenstandster laten gaan en gezien haar oplopende rondetijden vanaf 3 km. langzamerhand gaan vrezen voor haar derde plaats. De Tsjechische stayer zat goed in haar slag (getuige haar 32′ers) en reed hard door naar een tijd ruim onder de 7 min. Uiteindelijk noteerde ze een uitstekende 6:53.19 (een kampioenschapsrecord) en dat was ruim voldoende om haar verschil op de Nederlandse, die in 7:08.33 eindigde, goed te maken. Sxefxbfxbdblxefxbfxbdkovxefxbfxbd ging na afloop samen met haar coach Petr Novxefxbfxbdk uit haar bol en vierde haar feestje met een podiumplek. Van Deutekom kon zich toch tevreden stellen met haar vierde plek: er zit een stijgende lijn in haar prestaties de laatste weken. Als ze zo doorgaat dan kan ze haar wereldtitel in februari waardig gaan verdedigen.
5.000 m.: Wxefxbfxbdst – Groenewold / Sxefxbfxbdblxefxbfxbdkovxefxbfxbd – Van Deutekom
In de zesde en laatste rit was het weer aan de Duitse dames Pechstein en Anschxefxbfxbdtz om samen te gaan uitmaken wie Europees kampioene zou gaan worden. De Duitse hegemonie leek weer even te zijn teruggekeerd in het vrouwenschaatsen. Het onderlinge verschil vooraf was 1.83 sec. in het voordeel van oudgediende Pechstein die dus wist wat ze moest doen. De gehele rit bleef Pechstein licht aan de leiding en zag haar koppositie niet bedreigd worden door haar landgenote die echter een goed, stabiel toernooi draaide. Halverwege was er nog wel even twijfel of Anschxefxbfxbdtz haar oudere landgenote bij een wissel zou hebben gehinderd, maar dit bleek gelukkig niet het geval te zijn. Pechstein hield rondjes ’33′ vast en sloot haar rit af in 7:02.99 (de tweede tijd achter Sxefxbfxbdblxefxbfxbdkovxefxbfxbd) tegen 7:04.09 (de derde tijd) voor Anschxefxbfxbdtz en daarmee was haar derde Europese titel (na 1998 en 2006) een feit. De 36-jarige Duitse, die nu de oudste Europees kampioene ooit is – ze loste Atje Keulen-Deelstra (35 jaar in 1974) af – was vooraf toch wel de grootste favoriete na haar ijzersterke wereldbeker-optreden in Moskou in november, maar dat moet dan natuurlijk altijd nog wel waargemaakt worden. Dat had ze dus knap gedaan en was daar dolblij mee. Haar overstap naar Noorwegen waar ze onder Peter Mueller rijdt heeft haar blijkbaar de juiste impulsen gegeven. Ze ging maar door met feesten terwijl de paarden met arrensleexefxbfxbdn intussen ongeduldig heen en weer galoppeerden, wachtend op de ereronde van de kampioenen. 
5.000 m.: Pechstein – Anschxefxbfxbdtz / runner-up Anschxefxbfxbdtz & kampioene Pechstein
Even na 17:00 uur zat het vrouwentoernooi er dus ook op en was het tijd voor de huldigingen. Nadat de feestende Pechstein van het ijs was ‘gehaald’ – ze wilde altijd zo graag kampioene worden in Thialf – volgde eerst de prijsuitreiking van de slotafstand. Daarna werden de nummers 1, 2 en 3 van de eindklassementen gehuldigd. Voor Pechstein werd allereerst het Duitse volkslied gespeeld, even later gevolgd door het Nederlandse voor Kramer. Het Wilhelmus werd massaal door het publiek (mezelf incluis) uit volle borst meegezongen, echt een ‘kippenvelmoment’! 
Na de huldigingen mochten de Europese kampioenen eindelijk hun traditionele ereronde maken in de welbekende arrensleexefxbfxbdn en werden daarbij nog eens luid en enthousiast toegejuicht door het uitgelaten publiek.
Europese allroundkampioenen Pechstein en Kramer
Om 17:50 uur was het echt afgelopen, volgde ik de mensenmassa naar buiten en liep terug naar m’n auto. Vanaf 18:00 uur reed ik naar huis en genoot onderweg na van een geweldige, onvergetelijke ervaring. Ik vond het mooi om eens een internationaal schaatsevenement te hebben meegemaakt. Hopelijk lukt het voor volgend jaar maart een kaart te krijgen voor het WK Allround in hetzelfde Thialf. Ruim anderhalf uur later was ik weer thuis.
De TVM’ers Kramer (1), Olde Heuvel (3), Verheijen (5) en Van Deutekom (4), Groenewold (5), Wxefxbfxbdst (6) hadden zich dus geplaatst voor het WK Allround, terwijl Verweij (12) en De Vries (7) zich moeten zien te plaatsen via een skate-off in Thialf over anderhalve week.