Het AEGON Kwalificatie Toernooi voor de Olympische Winterspelen 2010 in Vancouver, Canada (12-28 februari) vindt plaats van zondag 27 t/m woensdag 30 december 2009 in IJsstadion Thialf, Heerenveen. Tijdens het AKT I kunnen de schaats(st)ers zich per afstand plaatsen voor de OS. Enkel Sven Kramer is op basis van eerder behaalde resultaten al zeker van deelname aan de OS op zowel de 5.000 als 10.000 meter. Alle andere rijd(st)ers zullen moeten strijden voor een OS-ticket en dan gaat het er dus xefxbfxbdcht om (al hebben degenen die aan de kwalificatie-eisen van sportkoepel NOC*NSF hebben voldaan een beschermde status en op basis daarvan eventueel een tweede kans (AKT II) half/eind januari). Vier jaar geleden vond het toenmalige OKT (Olympisch Kwalificatie Toernooi) nog tezamen met de NK Afstanden plaats, eveneens in Thialf, terwijl het dus dit jaar een afzonderlijk toernooi is.
Op zondag de 27e wordt begonnen met drie afstanden: resp. 500 m. mannen (in 2 omlopen), 1.500 m. vrouwen en 5.000 m. mannen. Op de 500 en 1.500 m. zijn maximaal vier startplaatsen beschikbaar voor de OS en op de 5.000 m. zijn dat er maximaal drie. In totaal kan het Nederlandse schaatsteam uit max. 10 mannen en 10 vrouwen bestaan. Omdat het programma op dag 1 qua afstanden het aantrekkelijkst is, heb ik ervoor gekozen om deze dag naar Thialf te gaan. Terwijl ik al langer van plan was om xefxbfxbdxefxbfxbdn dag te gaan, heb ik gelijk na m’n eerste schaatsbezoek dit seizoen – de Utrecht City Bokaal eind november – online op de KNSB-website (via Paylogic) een kaart besteld voor een staanplaats op de noordtribune. Exact een jaar geleden had ik er ook gestaan voor dag 2 van het NK Allround. Het wordt alweer m’n vierde bezoek aan Thialf, het schaatswalhalla van Nederland. Op Tweede Kerstdag zag ik in de loting dat alle drie de afstanden uit acht ritten zouden bestaan.

Tussen 11:15 en 11:30 uur werd ik opgehaald door neef Renxefxbfxbd, neef Jan en oom Henk en kon dus met hen meerijden naar Thialf. Een paar dagen geleden hoorde ik namelijk op een verjaardag dat zij ook zouden gaan. Na een voorspoedige autorit sloten we aan in de rij op de afrit van de snelweg (A32). Toch konden we vrij snel doorrijden en lieten de auto tegen 13:00 uur achter op het aangrenzende bedrijventerrein. Vlak voordat we bij Thialf aankwamen ontving ik een sms van Sjoerd, webmaster van het schaatsforum, van wie ik wist dat hij ook zou gaan maar een staanplaats op zuid had. Misschien dat we elkaar later op de dag nog zouden zien. Buiten bij het stadion scheidden de wegen van m’n neven en oom, die een zitplaats op west hadden, en die van mij. Tegen 13:30 uur was ik binnen op de noordtribune en zocht in de buurt van de in-/uitgang een plekje in vak O.

IJsbaan Thialf

Een paar minuten later kon de eerste afstand van het AKT beginnen: de eerste 500 m. voor mannen. In de tweede rit verscheen de door de TCL (TopsportCommissie Langebaan) aangewezen Sven Kramer aan de start en scherpte z’n PR (persoonlijk record) aan van 36.20 naar 36.17. Desondanks eindigde hij uiteindelijk als 16e en laatste, maar dat deerde ‘m niet omdat hij dit seizoen nog een tijd wilde neerzetten met het oog op het EK Allround. In de vierde rit dook Jan Bos als eerste onder de 35,5 seconden met een tijd van 35.30, een goede prestatie voor de ervaren man van de Hofmeier-ploeg. Twee ritten later verbeterde afstandsspecialist Jan Smeekens (Control) die tijd met 35.03 waarmee hij z’n ploegmaat Stefan Groothuis (35.34) had verslagen. In de zevende en voorlaatste rit noteerde Simon Kuipers (ook van de Control-ploeg) een sterke 35.20. Het achtste en laatste paar was Mark Tuitert (Control)/Ronald Mulder (APPM). Mulder die eerder deze maand in Calgary het Nederlands record had verbeterd (nu 34.52), dook met 35.19 weliswaar net onder de tijd van Kuipers maar kwam niet aan de beste tijd van Smeekens die dus de eerste 500 m. op z’n naam had geschreven. De toon was gezet; de tweede omloop zou na de 1.500 m. voor vrouwen plaatsvinden.

1e 500 m.: Jan Smeekens / Ronald Mulder

Tijdens de dweilpauze kocht ik een beker koffie en wierp daarna even een blik op de plek waar net als vorig jaar NOS Studio Sport gesitueerd was tussen twee kerstbomen in met presentator Mart Smeets en analisten Bart Veldkamp en Ria Visser. Ik nam een foto en sms’te daarna Sjoerd om te laten weten dat ik er ook was. We spraken af om elkaar na de tweede 500 m. op te zoeken en dan samen in ‘mijn’ vak de 5.000 m. voor mannen te bekijken.

NOS Studio Sport

Bij de 1.500 m. stond ik bij de startpositie. In de derde rit baarde eerstejaars A-juniore Lotte van Beek opzien met een nieuw PR in 1:58.40. Die tijd was tevens goed voor een nieuw baanrecord voor junioren; de UCB-winnares maakt dit seizoen grote sprongen naar de vaderlandse top. Een rit later werd haar tijd nipt verbeterd door Control-rijdster Laurine van Riessen met 1:58.35. In de vijfde rit reed TVM’ster Paulien van Deutekom een fletse metrische mijl (1:59.65) en bleek dus ver te zijn teruggeworpen als gevolg van een liesblessure vroeg in het seizoen. In de zesde rit reed haar ploeggenote en favoriete Ireen Wxefxbfxbdst via een sterke laatste ronde naar een degelijke 1:56.97, vrijwel zeker genoeg voor plaatsing. Haar tegenstandster Elma de Vries (Cow House) bleef ver achter en eindigde teleurstellend als allerlaatste. Margot Boer klokte in de rit daarna met 1:58.38 maar net boven de tijd van haar ploeggenote Van Riessen maar wxefxbfxbdl net onder de tijd van Van Beek. Haar tegenstandster Marrit Leenstra lijkt het net als ploeggenote Van Deutekom ook helemaal kwijt te zijn en eindigde zelfs boven de 2 min. De achtste en laatste rit ging tussen Diane Valkenburg (VPZ) en Annette Gerritsen (Control). Op 1.100 m. noteerde sprintster Gerritsen nog de snelste doorkomsttijd maar moest uiteindelijk toch Wxefxbfxbdst voor zich dulden: 1:57.58 tegen 1:58.61 voor Valkenburg. Haar tweede plaats was toch goed voor directe plaatsing voor de OS; na haar rit viel ze uitgeteld neer op een kussen. Afstandswinnares Wxefxbfxbdst maakte een mooie ereronde en kon opgelucht zijn met haar eerste verdiende ticket op haar favoriete afstand. De nummers drie en vier, Van Riessen en Boer, moeten plaatsnemen in de ‘wachtkamer’ en afwachten of hun prestatie genoeg is voor ‘Vancouver’. Van Riessen maakt in ieder geval een goede kans omdat ze hoog in de zgn. prestatiematrix (rangorde van medaillekansen volgens berekening) staat.

1.500 m.: start/finish Ireen Wxefxbfxbdst

Voor de tweede 500 m. mannen zocht ik weer een plek dichterbij de bocht op, zodat ik weer een betere positie voor actiefoto’s had. De kanshebbers voor de olympische tickets kwamen vanaf rit zes aan bod. Kuipers en Tuitert, derde en zesde in de eerste omloop, trokken zich aan elkaar op en reden naar resp. 35.08 en 35.20 waarmee ze beide sneller waren dan in de eerste omloop. Voor Tuitert was het zelfs een PR. In de zevende rit traden Ronald Mulder (2e in de eerste run) en Groothuis (5e) aan. Mulder won de rit in dezelfde tijd als in de eerste run (35.19) tegen 35.29 voor Groothuis. Daarmee was Kuipers Mulder gepasseerd in het eindklassement. De achtste en laatste rit ging tussen Smeekens (1e) en Bos (4e). Smeekens opende weer sterk maar zag Bos bijna onderdoor komen in de binnenbocht: 35.16 om 35.19. Dat was genoeg voor Smeekens om als eerste te eindigen in het klassement. De winnaar van de tweede omloop Kuipers was dus een plaatsje opgeschoven ten koste van Mulder die dan ook (terecht) teleurgesteld oogde tijdens de huldiging. Hij wist dat zijn kans op de Spelen gereduceerd was en moet dus afwachten de komende dagen of z’n derde plaats toereikend is. Smeekens en Kuipers zijn ook nog niet zeker, maar voor eerstgenoemde moet het raar lopen mocht hij niet naar Vancouver gaan. Vanwege het feit dat de nummer vier van de 500 m. helemaal onderin de prestatiematrix staat, heeft Bos slechts een minieme kans op de OS.

2e 500 m.: R. Mulder – Groothuis / Smeekens – Bos

Na de 500 m. haalde ik weer een beker koffie en wachtte op Sjoerd die spoedig naar me toe zou komen. Opeens ging m’n telefoon af: het was Sjoerd die ik dus niet naar binnen had zien gaan. Tijdens de dweilpauze en het eerste deel van de 5.000 m. voor mannen praatten we wat bij over het schaatsen in het algemeen en het forum in het bijzonder. We hadden elkaar voor het laatst gezien tijdens het etentje met de moderators begin juni in Leiden.
Na de dweilpauze begon het er in het laatste deel pas echt om te spannen. Arjen van der Kieft (eenling zonder ploeg) reed in rit vijf naar een nieuw PR met 6:20.14. In de zesde en voorlaatste rit was het de beurt aan TVM’er Carl Verheijen en Bob de Jong van VPZ. Verheijen nam aanvankelijk het initiatief maar De Jong lag duidelijk op de loer. Toen De Jong halverwege het heft in handen nam, ontspon zich een boeiend gevecht. Steeds probeerde De Jong een gat te slaan met Verheijen maar de geretourneerde TVM’er pareerde z’n aanvallen en kwam steeds weer terug. Pas bij de laatste wissel werd duidelijk dat Verheijen toch het onderspit moest delven: 6:14.12 om 6:15.70. Beiden waren nog nooit zo snel geweest in Thialf, maar er kon er sowieso maar xefxbfxbdxefxbfxbdn rechtstreeks doorgaan naar Vancouver omdat Sven Kramer zich al eerder had geplaatst.

5.000 m.: Verheijen – De Jong / ritwinnaar Bob de Jong

In de zevende en laatste rit hadden Wouter Olde Heuvel (TVM) en Jan Blokhuijsen (VPZ) de lastige opgave om de scherpe tijden in de vorige rit aan te vallen. Tot aan 3.000 m. konden beide heren het schema van de vorige rit nog aardig volgen maar daarna bleek snel dat De Jong en Verheijen de lat te hoog hadden gelegd en moesten ze dus beiden de schema’s van de routiniers loslaten. Blokhuijsen won de rit in 6:22.23 en Olde Heuvel viel tegen in 6:25.41, resp. een vierde en vijfde plaats. De Jong had zich dus met deze afstandsoverwinning voor de vierde keer op rij (!) geplaatst voor de Spelen en de door hem op waarde geklopte Verheijen moet het op het AKT II nog eens opnemen tegen de vandaag afwezige Koen Verweij (rugblessure) en Bob de Vries (ziek) die beiden een beschermde status bezitten. Zuur voor Verheijen dat hij naar de herkansing moet, want hij had met zo’n goede tijd eigenlijk wel een ticket verdiend. Op deze manier lijkt het er een beetje op dat er te ver wordt doorgeselecteerd (), maar zo zijn nu eenmaal de vooraf gestelde regels.

5.000 m.: W. Olde Heuvel – Blokhuijsen / afstandswinnaar Bob de Jong

Om 16:45 uur zat de eerste dag van het AKT erop, dat was een halfuur eerder dan gepland. Gelijk verliet ik de hal en liep samen met Sjoerd naar buiten. Nadat ik afscheid van hem had genomen, zag ik dat Renxefxbfxbd me al ge-sms’t had en stuurde er een terug. Even later kwamen ze de trap af en liepen we met z’n vieren terug naar de auto waar we tegen 17:15 uur aankwamen. Onderweg praatten we tijdens een regenachtige terugreis na over deze geslaagde dag waarop we prachtige live-sport hadden gezien, met als hoogtepunt de mooie titanenstrijd tussen Verheijen en De Jong. Het was ook prettig om er na de kerstdagen weer even uit te zijn geweest (). Anderhalf uur later werd ik netjes thuis afgezet en kwam die verdere avond lekker rustig bij.

Na vier dagen kwalificatiewedstrijden kwam een dag later (op oudjaarsdag) het olympische schaatsteam voorlopig al uit op 14 namen (acht mannen en zes vrouwen). Bij de mannen zijn dit tot dusverre: Sven Kramer (1.500/5.000/10.000 m.) – Simon Kuipers / Stefan Groothuis / Mark Tuitert (allen 1.000/1.500 m.) – Jan Smeekens (500 m.) – Jan Bos (1.000 m.) – Bob de Jong (5.000/10.000 m.) – Arjen van der Kieft (10.000 m.). Het derde ticket op de 5.000 m. wordt op het AKT II (22/25 januari) verdeeld en de tiende en laatste positie in het team gaat in principe naar een rijder voor de ploegenachtervolging wat dan ten koste zal gaan van Ronald Mulder (500 m.). Daarnaast is de kans groot dat Kuipers en Bos in Vancouver ook de 500 m. mogen rijden. Erben Wennemars ontbreekt dus in de ploeg, hij miste op slechts xefxbfxbdxefxbfxbdn honderste van een seconde een startbewijs op de 1.500 m.
Bij de vrouwen bestaat het team tot nu toe uit: Annette Gerritsen / Margot Boer / Laurine van Riessen (allen 500/1.000/1.500 m.) – Ireen Wxefxbfxbdst (1.500/3.000 m.) – Diane Valkenburg (3.000 m.) – Elma de Vries (5.000 m.). Het vierde ticket op de 500 en 1.000 m. worden op het AKT II verdeeld (waarop o.a. de van een zware blessure herstellende Marianne Timmer zal uitkomen). Eind januari wordt duidelijk of Renate Groenewold haar aanwijsplek op de 3.000 m. wil verzilveren, terwijl de tiende en laatste positie naar een rijdster voor de ploegenachtervolging gaat.